Korekta deklinacji

Podczas nawigacji z mapą i kompasem ważne jest, aby rozumieć różnicę pomiędzy północą geograficzną (czyli właściwą), wyznaczaną na podstawie bieguna północnego, a północą magnetyczną. Kąt pomiędzy północą geograficzną a północą magnetyczną nazywamy deklinacją. W zależności od położenia na Ziemi, odchylenie może być ku wschodowi lub ku zachodowi.

Deklinacja z odchyleniem ku wschodowi oznacza, że lokalnie pole magnetyczne Ziemi wskazuje kierunek na wschód od bieguna północnego. Deklinacja z odchyleniem ku zachodowi wskazuje kierunek na zachód od niego. W wielu częściach świata wartość deklinacji jest tak niewielka, że nie ma konieczności brania jej pod uwagę podczas nawigacji w terenie. W innych miejscach wartość deklinacji jest znacząca i należy ją brać pod uwagę, aby dokładnie prowadzić nawigację.

Przed rozpoczęciem nawigacji należy zawsze sprawdzić wartość lokalnej nawigacji z miarodajnego źródła. Wartość kąta deklinacji zmienia się z czasem — spowodowane jest to fluktuacją pola magnetycznego Ziemi.

W wielu kompasach firmy Suunto występuje możliwość stałej lub regulowanej korekty deklinacji. Stała skala korekty deklinacji to dodatkowa podziałka pod igłą kompasu. Najpierw należy zmierzyć kierunek kątomierzem, a następnie przekręcać do momentu, kiedy igła kompasu wskaże na podziałce deklinacji lokalnej deklinacji. Czynności te muszą być wykonywane podczas każdorazowego odczytu kompasu.

Regulowaną korektę deklinacji ustawia się jeden raz, przed rozpoczęciem nawigacji. Strzałkę oznaczającą kierunek północny na dnie kapsuły obracamy tak, aby pokrywała się z kątem lokalnej deklinacji. Kompasy są wyposażone w niewielki śrubokręt i podziałkę deklinacji, które ułatwiają regulację.

Po ustawieniu korekty można posługiwać się kompasem bez zwracania uwagi na deklinację do momentu dotarcia do miejsca o innej deklinacji.

Istnieje trzecia północ, zwana północą topograficzną. Mapa może wskazywać różnicę w kierunku północy geograficznej w zależności od tego, czy znajdujesz się na środkowym południku mapy, czy na jej wschodniej lub zachodniej krawędzi. W takim przypadku, na mapie, oprócz informacji na temat deklinacji, znajdować się będzie opis tego błędu perspektywy. Podczas nawigacji w terenie obiekty orientacyjne występują zazwyczaj na tyle często, że można zignorować ten efekt.

Deklinacja nie jest jedynym czynnikiem, który wpływa na kierunek wskazywany przez kompas. Pod powierzchnią ziemi mogą znajdować się minerały wykazujące własności magnetyczne, na przykład magnetyt, które mogą wpłynąć na działanie kompasu. Podczas marszu ważne jest regularne sprawdzanie postępów na mapie, aby w razie potrzeby skorygować odstępstwa spowodowane przez takie minerały.

Linie energetyczne i inne konstrukcje stworzone przez człowieka również mogą wpływać na wskazania kompasu. Zmiany we wskazaniach kompasu mogą wynikać z przekraczania mostów lub obszarów, gdzie położono pod ziemią rurociągi. Nawet położenie kompasu na powierzchni, w którą wbito gwoździe, może wpłynąć na dokładność odczytu. Materiały o własnościach magnetycznych lub przedmioty, które masz ze sobą, również mogą być przyczyną niedokładności.

Podczas korzystania z kompasu zawsze warto brać pod uwagę posiadane przedmioty i otoczenie. Aby otrzymać prawidłowe wyniki, dokonuj pomiarów w oddaleniu od źródeł zakłóceń.